จังหวัดนราธิวาส
น ราธิวาส เดิมเป็นเพียงหัวเมืองชายแดนภาคใต้ หนึ่งในแปดหัวเมือง อันได้แก่ ปัตตานี หนองจิก ยะหริ่ง สายบุรี ระแงะ รือมัง จาลอ หรือยาลอ และจะนะ ประชากรใช้ภาษามลายูพื้นเมืองเป็นภาษาพูด ส่วนภาษาเขียนเป็นภาษาอาหรับดัดแปลง การอ่านเป็นภาษามลายูและโรมันมาเป็นภาษายาวี ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม ในขณะนั้น นราธิวาสมีสภาพเป็นเพียงหมู่บ้านแห่งหนึ่งชื่อว่า บ้านบางนรา เพราะตั้งอยู่ริมแม่น้ำบางนราใกล้กับทะเล มีการปกครองขึ้นกับเมืองสายบุรี ครั้นต่อมาถูกโอนมาขึ้นกับเมืองระแงะ พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รวมหัวเมืองทั้งหมดเป็นมณฑลเทศาภิบาล เรียกว่า มณฑลปัตตานี ในช่วงเวลานั้นทางราชการได้ย้ายศาลาว่าการจากเมืองสายบุรีมาตั้งอยู่ที่บ้านบางนรา ด้วยเหตุที่ว่าบริเวณที่ตั้งของบ้านบางนรานั้นได้เจริญเป็นชุมชนใหญ่ มีการค้าทั้งทางบกและทางทะเลคึกคักกว่าเมืองสายบุรี ดังนั้น จึงได้ลดฐานะเมืองระแงะและเมืองสายบุรีลงมาขึ้นกับเมืองบางนราแทน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงเปลี่ยนชื่อเมืองบางนราเป็นนราธิวาส
จังหวัดนราธิวาส มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 4,475.430 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเล ด้านตะวันออกของแหลมมลายู สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นป่าและภูเขาประมาณ 2/3 ของพื้นที่ทั้งหมด พื้นที่ราบส่วนใหญ่อยู่ติดกับบริเวณอ่าวไทยและที่ราบลุ่ม แม่น้ำ 4 สาย คือ แม่น้ำสายบุรี แม่น้ำบางนรา แม่น้ำตากใบ และแม่น้ำสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาสมีภูมิอากาศแบบร้อนชื้น มีเพียง 2 ฤดู คือ ฤดูร้อน และฤดูฝน ช่วงที่ฝนตกมากที่สุด คือ ช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม อุณหภูมิโดยเฉลี่ย 27-29 องศาเซลเซียส
ทิศเหนือ จดจังหวัดปัตตานี
ทิศตะวันตก จดจังหวัดยะลา
ทิศตะวันออก จดอ่าวไทย
ทิศใต้ จดประเทศมาเลเซีย
แหล่งท่องเที่ยว
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา- บาลา ผืนป่าบนเทือกเขาสันกาลาคีรีเป็นแหล่งกระจายพันธุ์ของพืชพันธุ์และสัตว์ป่าหายากจำนวนมาก โดยมีพื้นที่ป่าบาลาอยู่ในเขตจังหวัดนราธิวาส และมีถนนตัดผ่าน เหมาะสำหรับนักเที่ยวชมธรรมชาติและดูนก
น้ำตกฉัตรวาริน น้ำตกใหญ่ในผืนป่าสุไหงปาดีมีทั้งหมด 7 ชั้น สายน้ำไหลลดหลั่นลงมาตามโขดหิน
น้ำจกซีโป น้ำตกใหญ่อีกแห่งหนึ่งมี 7 ชั้น ชั้นที่ 7 เป็นชั้นที่สวยที่สุด สายน้ำไหลตกแผ่กว้างสวยงามอาบเต็มหน้าผาสูงประมาณ 30 ม. ลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง สามารถลงเล่นน้ำได้ น้ำตกซีโปยังเป็นต้นน้ำที่ชาวบ้านนำไปใช้ปลูกลองกองรสดี ผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัดด้วย
น้ำตกสิรินธร เป็นน้ำตกขนาดเล็ก สายน้ำไหลลดหลั่นลงไปตามลำธาร แวดล้อมด้วยป่าไม้ชุ่มชื่น
วักเขากง เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธทักษิณมิ่งมงคล พระพุทธรูปปางปฐมเทศนาองค์ใหญ่สูงถึง 25 ม. พระพุทธรูปที่สวยงามและใหญ่ที่สุดในภาคใต้
วัดชลธาราสิงเห วัดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 ครั้งที่ตากใบยังเป็นของรัฐกลันตันหนึ่งในสี่รัฐมลายูสมัยยังเป็นเมืองขึ้นของไทย วัดแห่งนี้จึงมีความสำคัญต่อการปักปันเขตแดนสมัยรัชกาลที่ 5 ภายในโบสถ์มีจิตรกรรมฝาผนังอันงดงามด้วยฝีมือช่างชาวสงขลา
ศูนย์วิจัยและศึกษาธรรมชาติป่าพรุสิรินธร หรือป่าพรุโต๊ะแดง ป่าพรุผืนสุดท้ายของประเทศไทยที่ธรรมชาติยังสมบูรณ์ด้วยพืชพันธุ์และสัตว์ป่า มีสะพานไม้เป็นเส้นทางเดินลัดเลาะเข้าไปในป่าพรุ พร้อมกับป้ายสื่อความหมายน่ารู้เกี่ยวกับธรรมชาติและพรรณไม้
หาดนราทัศน์ ชายหาดปากแม่น้ำบางนรา หาดทรายขาวสะอาดยาวกว่า 5 กม. และมีหมู่บ้านชาวประมงที่มีเรือกอ และจอดอวดสีสันสวยงาม
อ่าวมะนาว หาดทรายสีน้ำตาลยาวไปตามโค้งอ่าว ประมาณ 4 กม. ริมหาดมีสวนรุกชาติและทิวสนร่มครึ้ม
อช.บูโด สุไหงปาดี ป่าอนุรักษ์ที่มีสองส่วน คือ ป่าบูโดและป่าสุไหงปาดี เป็นแหล่งค้นพบพันธ์ไม้หายาก คือ ใบไม้สีทองและปาล์มบังสูรย์ ป่าบูโด้เป็นที่ตั้งของที่ทำการ และมีน้ำตกปาโจเป็นน้ำตกใหญ่ มีสี่ชั้น ชั้นแรกมีขนาดใหญ่และสวยที่สุด สายน้ำไหลตกจากลานหินกว้างสูงประมาณ 60 ม. ลงสู่แอ่งน้ำใหญ่
ที่กิน
ชื่อร้าน โทรศัพท์ อาหารแนะนำ
บ้านสวนกาเสาะ(10.00-21.00) 073521700 ยำกาเสาะ
มังกรทอง(10.30-21.00) 073511835 เมี่ยงปลา
ริมน้ำ(10.00-20.00) 073511559 กะพงลุยสวน
วรรณะ(15.00-21.00) 073611360 ปูผัดผงกะหรี่
หมากแดง (10.00-21.00) 073611218 ปลากะพงบ้านสวน
ที่ซื้อของ
ชื่อร้าน โทรศัพท์ สินค้าแนะนำ
บ้านตันหยงมัส - ลองกอง
บ้านทอน - เรือกอและจำลอง
บ้านยังกัง(08.30-16.30) 073512452 ผ้าบาติก
ศูนย์หัตถกรรมพื้นเมืองปักษ์ใต้ - ผ้าบาติก
อ่าวมะนาวบาติก(08.00-17.00) 073542255 ผ้าบาติก
ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอต่างๆ
อำเภอยี่งอ 12 กม.
อำเภอระแงะ 24 กม.
อำเภอบาเจาะ 28 กม.
อำเภอเจาะไอร้อง 31 กม.
อำเภอตากไบ 33 กม.
อำเภอจะแนะ 47 กม.
อำเภอรือเสาะ 48 กม.
อำเภอสุไหงปาดี 49 กม.
อำเภอสุไหงโก-ลก 63 กม.
อำเภอศรีสาคร 65 กม.
อำเภอแว้ง 83 กม.
อำเภอสุคิริน 112 กม.